รู้จัก "พังผืดหลังผ่าตัด" หนึ่งในผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นได้หลังศัลยกรรม
พังผืดหลังผ่าตัด หนึ่งในผลข้างเคียงที่ใครก็คงไม่อยากให้เกิดขึ้น และอาจสร้างความกังวลใจให้กับผู้ที่กำลังตัดสินใจทำศัลยกรรม เพราะปัญหาพังผืดเป็นสิ่งที่มักเกิดขึ้นหลังจากผ่าตัด และในบางกรณีหากไม่ได้รับการแก้ไขด้วยวิธีที่เหมาะสมอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว บทความนี้จะพาไปไขข้อสงสัยว่าพังผืดหลังผ่าตัดเกิดจากอะไร สามารถรักษาได้ไหม และมีวิธีป้องกันอย่างไรบ้าง
พังผืดคืออะไร
พังผืด คือ เนื้อเยื่อที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อซ่อมแซมหรือปกป้องบริเวณที่เกิดการบาดเจ็บ ซึ่งในบางครั้งร่างกายอาจสร้างพังผืดมากเกินไปหรือเกิดขึ้นในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม ทำให้เกิดการยึดรั้งของกล้ามเนื้ออวัยวะโดยรอบ ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวที่ไม่สะดวกหรือรู้สึกเจ็บตึง พังผืดสามารถเกิดขึ้นได้หลายตำแหน่งของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นกล้ามเนื้อ ข้อต่อ หรือแม้แต่ภายในอวัยวะต่าง ๆ
พังผืดหลังผ่าตัดเกิดจากอะไร
พังผืดหลังผ่าตัด คือ การที่เนื้อเยื่อของร่างกายสร้างเส้นใยขึ้นมามากเกินไปเพื่อตอบสนองต่อแผลหรือการบาดเจ็บจากการผ่าตัด แม้จะเป็นกระบวนการสมานแผลตามธรรมชาติ แต่บางครั้งร่างกายอาจสร้างเนื้อเยื่อเหล่านี้ในลักษณะที่หนาแน่น แข็งตัว หรือยึดติดกับเนื้อเยื่อใกล้เคียง จนกลายเป็นพังผืดที่ส่งผลต่อความยืดหยุ่น การเคลื่อนไหว หรือรูปลักษณ์ของอวัยวะที่ทำการผ่าตัด
พังผืดหลังผ่าตัดที่มักพบในศัลยกรรมความงาม มีอะไรบ้าง
พังผืดหลังผ่าตัดที่พบบ่อยในศัลยกรรมความงามมีอยู่ในหลายตำแหน่ง โดยเฉพาะในหัตถการที่มีการบาดลึกหรือเกี่ยวข้องกับชั้นไขมันและกล้ามเนื้อ เช่น
1. พังผืดหลังดูดไขมัน
หลังดูดไขมัน ร่างกายจะพยายามซ่อมแซมเนื้อเยื่อในบริเวณที่มีการดูดออก ซึ่งอาจกระตุ้นให้เกิดพังผืดในชั้นใต้ผิวหนัง โดยเฉพาะหากกระบวนการสมานแผลที่ไม่สมดุล หรือมีการกระตุ้นซ้ำในพื้นที่เดิม พังผืดชนิดนี้อาจทำให้เกิดลักษณะผิดปกติของผิว เช่น ผิวไม่เรียบ มีรอยนูนเป็นก้อนแข็ง บางครั้งอาจคลำเจอก้อนใต้ผิว หรือรู้สึกเจ็บตึงเมื่อสัมผัส ซึ่งอาการอื่นที่อาจพบได้คือ รู้สึกผิวหนาแน่นตึง ๆ เหมือนมีชั้นผิวที่ดึงรั้งภายในโดยเฉพาะเวลาเคลื่อนไหว
2. พังผืดหลังผ่าตัดเสริมหน้าอก
การเสริมหน้าอกด้วยซิลิโคน แม้จะเป็นหัตถการที่ให้ความปลอดภัยและได้รับความนิยมมาก แต่หลังเสริมหน้าอก ก็มีโอกาสเกิดพังผืดรอบซิลิโคนได้ โดยพังผืดเหล่านี้เกิดจากปฏิกิริยาของร่างกายที่พยายามแยกสิ่งแปลกปลอมอย่างซิลิโคน ออกจากเนื้อเยื่อธรรมชาติ หากพังผืดหนาหรือหดรัดมากเกินไป อาจทำให้เต้านมแข็ง รูปทรงผิดปกติ หรือรู้สึกเจ็บตึง โดยเฉพาะเวลาขยับแขนหรือนอนตะแคง อาการที่พบบ่อย ได้แก่ เต้านมข้างใดข้างหนึ่งแข็งกว่าปกติ รู้สึกแน่นหรือปวดร้าวภายใน หรือทรงเต้านมเริ่มเปลี่ยนไปจากเดิม เช่น เอียง เบี้ยว หรือแข็งไม่เป็นธรรมชาติ
พังผืดหลังผ่าตัดรักษาได้ไหม
พังผืดหลังผ่าตัดสามารถรักษาได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและตำแหน่งที่เกิด ในบางกรณีที่พังผืดมีขนาดเล็กหรือไม่ได้รบกวนการเคลื่อนไหว แพทย์อาจเลือกดูอาการไปก่อนโดยไม่ต้องรักษาเฉพาะจุด แต่ถ้าพังผืดส่งผลต่อรูปร่าง ความรู้สึก หรือการใช้งานของอวัยวะในร่างกาย แพทย์อาจพิจารณาทางเลือกอื่น เช่น การนวด การใช้โปรแกรมเลเซอร์เฉพาะจุด หรือในบางรายอาจจำเป็นต้องผ่าตัดแก้ไข
ยาสลายพังผืดมีจริงไหม
แม้จะมียาที่ช่วยลดการอักเสบหรือลดการแข็งตัวของเนื้อเยื่อ แต่ก็ยังไม่มียาสลายพังผืด ที่สามารถขจัดพังผืดได้โดยตรงเหมือนยาละลายลิ่มเลือด ยาที่ใช้จึงมักเป็นกลุ่มที่ช่วยให้พังผืดบางลงหรือไม่พัฒนาเพิ่ม เช่น ยาต้านการอักเสบ หรือเอนไซม์บางชนิดที่ช่วยย่อยโครงสร้างของพังผืดในระดับที่สามารถควบคุมได้ อย่างไรก็ตาม การใช้ยาเหล่านี้ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เพราะการใช้ผิดวิธีอาจส่งผลต่อเนื้อเยื่อปกติได้เช่นเดียวกัน
แนะนำวิธีป้องกันการเกิดพังผืดหลังผ่าตัด
การป้องกันพังผืดหลังผ่าตัด เริ่มต้นได้ตั้งแต่ช่วงฟื้นฟูร่างกาย โดยเน้นการลดอาการอักเสบ ควบคุมการสมานแผล และกระตุ้นการเคลื่อนไหวในระดับที่เหมาะสม โดยมีข้อปฏิบัติดังนี้
- หลีกเลี่ยงการกระแทกหรือกดทับบริเวณที่ผ่าตัด เพื่อไม่ให้เนื้อเยื่อเกิดการระคายเคืองซ้ำ
- ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเรื่องการพักฟื้นและการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด
- ดูแลแผลให้สะอาดและแห้งอยู่เสมอ เพื่อป้องกันการติดเชื้อ ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวกระตุ้นการเกิดพังผืด
- เริ่มขยับหรือยืดกล้ามเนื้อบริเวณที่ผ่าตัดตามช่วงเวลาที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้พังผืดรัดแน่นจนขยับไม่ได้
สรุป
พังผืดหลังผ่าตัดเป็นภาวะที่ร่างกายสร้างเนื้อเยื่อขึ้นมาห่อหุ้มจุดที่ได้รับการผ่าตัด ซึ่งจะมีทั้งแบบที่ไม่ส่งผลเสียและแบบที่รบกวนการใช้งานหรือรูปลักษณ์ของร่างกาย แม้ปัจจุบันจะยังไม่มียาสลายพังผืดโดยตรง แต่ก็มีวิธีบรรเทาและรักษาที่หลากหลาย หากดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมหลังการผ่าตัด รวมถึงได้รับการติดตามจากแพทย์อย่างสม่ำเสมอ ก็สามารถลดความเสี่ยงของพังผืดลงได้
Post Info
Social Media







