เหงื่อที่ไหลออกมามากผิดปกติ หรือที่เรียกว่า ภาวะเหงื่อออกมากเกินไป (Hyperhidrosis) ไม่ใช่แค่เรื่องของอากาศร้อนหรือการออกกำลังกายเสมอไป แต่มีปัจจัยที่มากกกว่านั้นทั้งจากระบบภายในที่ทำงานผิดปกติ การใช้ยาบางชนิด ไปจนถึงกรณีที่ไม่สามารถระบุสาเหตุได้อย่างชัดเจน โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. ความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ

ระบบต่อมไร้ท่อมีหน้าที่ควบคุมฮอร์โมนหลายชนิดในร่างกาย หากมีการทำงานที่ผิดสมดุล เช่น ในกรณีของไทรอยด์ทำงานมากกว่าปกติ (hyperthyroidism) จะกระตุ้นให้ร่างกายเผาผลาญพลังงานเร็วขึ้น ส่งผลให้รู้สึกร้อนง่าย และมีเหงื่อออกมากแม้ในช่วงพักผ่อน ทั้งนี้ อาการเหงื่อออกยังอาจร่วมกับอาการอื่น เช่น ใจสั่น หิวน้ำบ่อย หรือผิวหนังเปลี่ยนแปลง

2. ความผิดปกติทางระบบประสาท

ภาวะที่เกี่ยวข้องกับการทำงานผิดปกติของระบบประสาทที่ส่งผลให้เหงื่อออกเยอะนั้นมีหลายประการ เมื่อร่างกายเผชิญกับภาวะเครียดและวิตกกังวล ระบบประสาทจะถูกกระตุ้นให้หลั่งฮอร์โมนที่เพิ่มเหงื่อออกมา ทำให้เหงื่อออกมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และรักแร้ นอกจากนี้ยังสามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ป่วยบางชนิด เช่น โรคพาร์กินสัน ความผิดปกติของระบบประสาทก็อาจนำไปสู่ปัญหาเหงื่อออกมากได้เช่นกัน และหากมี การบาดเจ็บที่ไขสันหลัง ซึ่งส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทที่ควบคุมต่อมเหงื่อ ก็อาจทำให้เกิดภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติในบริเวณที่เกี่ยวข้องได้

3. ปัญหาสุขภาพ

ปัญหาสุขภาพหลายอย่างสามารถกระตุ้นให้เกิดเหงื่อออกมากได้ ตัวอย่างเช่น การติดเชื้อ อย่างวัณโรค หรือการติดเชื้ออื่นๆ ที่ทำให้มีไข้สูง ร่างกายจะพยายามระบายความร้อนออกผ่านเหงื่อ นอกจากนี้ โรคมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง ก็อาจทำให้เกิดเหงื่อออกตอนกลางคืนอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนหนึ่งของโรค และในบางกรณี ปัญหาเกี่ยวกับ โรคหัวใจและหลอดเลือด ก็สามารถทำให้ร่างกายทำงานหนักขึ้นเพื่อรักษาสมดุล ส่งผลให้มีเหงื่อออกมากขึ้น

4. การใช้ยาบางชนิด

ยาบางประเภทมีผลข้างเคียงที่ทำให้เหงื่อออกมากขึ้นได้ เนื่องจากยาเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาทหรือกลไกการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย หากใครที่กำลังใช้ยาและสังเกตว่ามีเหงื่อออกเยอะผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาปรับยาหรือหาวิธีจัดการที่เหมาะสม ตัวอย่างยาที่อาจทำให้เหงื่อออกเยอะ ได้แก่ ยารักษาอาการซึมเศร้าบางชนิด ยาลดความดันโลหิตบางประเภท หรือยาแก้ปวดบางชนิด

5. ไม่ทราบสาเหตุ ระบุไม่ได้

ในหลายๆ กรณี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่เริ่มมีอาการตั้งแต่เด็กหรือวัยรุ่น และมักมีประวัติคนในครอบครัวเป็นด้วยเช่นกัน ภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติมักจะเกิดขึ้นโดยไม่พบสาเหตุทางการแพทย์ที่ชัดเจน ซึ่งเรียกว่า ภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติปฐมภูมิ (Primary Focal Hyperhidrosis) ภาวะนี้มักเกิดขึ้นเฉพาะจุด เช่น ที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า รักแร้ หรือใบหน้า และเชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการทำงานที่มากเกินไปของต่อมเหงื่อโดยไม่มีปัจจัยกระตุ้นภายนอกหรือโรคประจำตัวมาเกี่ยวข้อง